In kerkhistorische en systematisch-theologische discussies wordt het hypercalvinisme — een extremere of doorgetrokken vorm van de gereformeerde doctrine — soms vergeleken met antieke filosofieën en vroege ketterijen. Waar het klassieke calvinisme zoekt naar een evenwicht tussen Gods soevereiniteit en menselijke verantwoordelijkheid, trekt het hypercalvinisme logische conclusies zó ver door dat de menselijke verantwoordelijkheid en het aanbod van het evangelie in het gedrang komen.